هفته گذشته حرم مطهر رضوی میزبان رویدادی بود که زاویه نگاه متفاوتی را به حوزه ستایشگری اهل‌بیت(ع) گشود. سومین همایش «دیدار یار» به همت خانه مداحان شمیرانات و همراهی شورای هیئات مذهبی مشهد، صرفاً به یک نشست تشریفاتی یا مجلس‌داری محدود نشد؛ بلکه فرصتی برای گردهمایی ذاکران از تهران و دیگر نقاط کشور در جوار بارگاه منور رضوی را زمینه‌سازی کرد و مجالی فراهم آورد تا دو نسل از ذاکران در کنار یکدیگر بنشینند، از کارکردهای اجتماعی مداحی سخن بگویند و تجارب شفاهی این سال‌ها را در فضایی عملیاتی به اشتراک بگذارند.
در گزارش زیر، ابعاد هویتی، اجتماعی و تجربی این گردهمایی در گفت‌وگو با چهار تن از حاضران این رویداد بازخوانی شده است.
محمدرضا عرفانی: همایش «دیدار یار» فرصتی برای پیوند میان‌نسلی و حمایت‌های پایدار فراهم کرد
محمدرضا عرفانی، مدیرعامل خانه مداحان شمیرانات با اشاره به برگزاری سومین همایش «دیدار یار» در حرم مطهر رضوی، رویکرد اصلی این نشست سه‌روزه را تجلیل از پیرغلامان، انتقال تجارب سنتی به نسل جوان و ایجاد بستری برای خدمت‌رسانی به ستایشگران اهل‌بیت(ع) عنوان کرد.
وی در حاشیه این همایش با اشاره به جزئیات این برنامه اظهار کرد: این همایش در حقیقت یک گردهمایی سه‌روزه بود که علاوه بر برنامه اصلی دو ساعته، فرصتی را برای زیارت دسته‌جمعی، آشنایی با رسوم و تبادل نظر میان مداحان مشهدی و تهرانی فراهم کرد. هدف غایی ما، انتقال شیوه‌های سنتی ستایشگری اهل‌بیت(ع) به نسل جدید است؛ سنتی که همواره مورد تأکید امام راحل و رهبر شهید انقلاب بوده است.
عرفانی با تأکید بر اینکه «خدمت‌رسانی» سرفصل برنامه‌های خانه مداحان شمیرانات است، افزود: علاوه بر برکات معنوی این دیدارها، در حاشیه همایش ظرفیت‌های خیرخواهانه‌ای ایجاد شد که هدف آن، ارائه خدمات رفاهی و فرهنگی به جامعه مداحان است. خوشبختانه استقبال شرکت‌کنندگان نشان داد این ساختار می‌تواند به گسترش خدمات در شاخه‌های مختلف کمک کند و امسال نیز این همایش با موفقیت کامل و نتایج بسیار درخشان معنوی و مادی به کار خود پایان داد.
حمیدرضا بهاری: رسالت مداح صرفاً روضه‌خوانی در هیئت نیست
در ادامه، حمیدرضا بهاری، مداح و پیشکسوت ستایشگری اهل‌بیت(ع) در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه قدس با بیان اینکه رسالت مداح صرفاً محدود به روضه‌خوانی در هیئت نیست، تأکید کرد: جامعه ستایشگری همواره در مقاطع حساس کشور پیشگام بوده و باوجود اختلاف سلیقه‌ها، بر محور وحدت پای دفاع از میهن ایستاده است.
بهاری اظهار کرد: دستگاه سیدالشهدا(ع) همواره پناهگاه و مایه نجات کشور در تمامی مقاطع سخت، بحران‌ها و فشارهای بیگانگان بوده و توسل به وجود مبارک حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) بزرگ‌ترین تکیه‌گاه معنوی ملت ایران است.
وی در ادامه با یادآوری نقش محوری نواهای حماسی در دوران هشت سال دفاع مقدس تصریح کرد: مداحی شاخه‌های متعددی دارد و نمی‌توان کارکرد آن را صرفاً در اشک گرفتن خلاصه کرد؛ همان‌گونه که نوای رزمندگان و نوحه‌های حماسی در جبهه‌ها روحیه پیروزی می‌بخشید، امروز نیز ذاکران اهل‌بیت(ع) باید متناسب با نیاز جامعه و میدان‌های فرهنگی حضور مؤثر داشته باشند.
بهاری همچنین با اشاره به اقدام‌های حمایتی از پیشکسوتان خاطرنشان کرد: بسیاری از پیرغلامان و مداحان باسابقه شاید امکان و توان حضور روی سن در برنامه‌های پرجمعیت را نداشته باشند، اما با ساماندهی و حضور در میادین شهری، بستری فراهم شد تا مردم از تجارب و نفس این برکت‌های جامعه مداحی بهره‌مند شوند.
این ستایشگر پیشکسوت با تأکید بر اینکه تفاوت آرا و دیدگاه‌ها نباید به انسجام ملی خدشه وارد کند، یادآور شد: وجود اختلاف سلیقه در جامعه مداحی یا میان اقشار مردم به دلیل مسائل معیشتی و دغدغه‌های جاری، امری طبیعی است؛ اما هنر در این است این تفاوت‌ها با مدارا و گفت‌وگو حل شود. مرام و مکتب هیئت برگرفته از ایستادگی سیدالشهدا(ع) در برابر ظلم است و در میدان عمل، همه یکصدا و برای حفظ وحدت و پاسداری از خاک پاک ایران ایستاده‌اند.
اکبر فروزش: اخلاص را شرط خدمت در مسیر مداحی می‌دانم
اکبر فروزش، مداح پیشکسوت که از ۱۷ سالگی با حضور در هیئت‌های ریشه‌داری چون «محبان‌زهرا(س) تهران» این مسیر را پیموده، استمرار تأثیرگذاری مداح را در یک کلمه خلاصه می‌کند: «اخلاص».
وی حضور در سومین همایش «دیدار یار» در جوار بارگاه منور رضوی را توفیقی ارزشمند دانست و در ادامه اظهار کرد: رویکردها، ابزارها و حتی سبک‌ها در گذر زمان تغییر می‌کنند، اما آنچه یک نام یا یک نوحه را در تاریخ ذهن مردم حک می‌کند، صدق نیت است. همنشینی مداحان باسابقه با جوانان در فضایی متبرک مانند جوار حرم مطهر رضوی، یادآور این اصل بنیادین است که اگر محوریت ستایشگری تقرب و اخلاص نباشد، مهارت‌های فنی به تنهایی ماندگاری نخواهند آورد.
علی زمانیان: کوتاه‌کردن مسیر یادگیری با اتکا به تجربه پیشکسوتان
علی زمانیان، شاعر و مداح نسل نو، این گردهمایی را یک «کارگاه تجربی بدون واسطه» توصیف کرد و گفت: جوان‌ترها با حضور در این نشست‌ها می‌توانند از آموخته‌های چندین دهه فعالیت پیشکسوتان بهره بگیرند و بسیاری از تجربه‌ها را در زمانی کوتاه‌تر بیاموزند.
او همچنین به اهمیت انضباط در محتوا اشاره کرد و افزود: شعر و نوحه امروز باید ابزار ارتقای آگاهی باشد. وقتی کلام مداح بر موازین دینی، شأن اهل‌بیت(ع) و درک نیازهای روز منطبق باشد، تأثیر اجتماعی آن دوچندان خواهد شد؛ موازنه‌ای که یادگیری آن تنها پای درس پیشکسوتان اصیل این حوزه محقق می‌شود.
در پایان باید خاطرنشان کرد؛ همایش «دیدار یار» نشان داد پویایی جریان ستایشگری سنتی، در گرو حذف تقابل میان نسل‌هاست. جایی که تجربه پیشکسوتان در پیوند با انگیزه جوانان، از ستایشگری نه یک آیین ایستا، بلکه یک نهاد اجتماعی زنده، وحدت‌بخش و مسئولیت‌پذیر می‌سازد.
خبرنگار: وحدانه آخوند شریف
نظر شما